Το αθηναϊκό κοινό θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μερικές από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές του φετινού Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, καθώς τα αφιερώματα για τον Κριστόφ Κισλόφσκι και τον Γιόρις Ίβενς θα παρουσιαστούν στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, στον Κεραμεικό, από την Πέμπτη 25 έως τη Δευτέρα 29 Μαρτίου.
Ο Κριστόφ Κισλόφσκι (1941-1996), εδραίωσε τη φήμη του ως δεινός μυθοπλάστης, λίγοι γνωρίζουν όμως ότι η θητεία του στο ντοκιμαντέρ διαμόρφωσε το ιδιαίτερο κινηματογραφικό του στυλ.
Αντιμετωπίζοντας στα πρώτα του βήματα τον σκόπελο της λογοκρισίας, ο Πολωνός δημιουργός, αποτύπωσε την πραγματικότητας της χώρας του τη δεκαετία του ’60 και ’70, δίνοντας έμφαση στα καθημερινά προβλήματα των στρατιωτών και του εργατικού δυναμικού.
Ο Κισλόφσκι, υπονόμευε το αναμενόμενο πλαίσιο των ταινιών τεκμηρίωσης, καθώς αντλούσε έμπνευση από τις παραδοξότητες της ζωής. Επιζητούσε κυρίως να σκιαγραφήσει την καταλυτική επίδραση του έρωτα, της τύχης, της μοναξιάς και της απώλειας στις ζωές των ανθρώπων.
Στο «Ήμουν ένας στρατιώτης» απομυθοποιεί την εικόνα του ήρωα που αποδίδεται στους στρατιώτες. Το «Εργοστάσιο» αποτελεί μια καυστική παραβολή για την κομμουνιστική Πολωνία.
Το ντοκιμαντέρ «Πριν από το ράλι» είναι μια αλληγορία για τα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Στην «Επωδό» με μαύρο χιούμορ στοχεύει την πολωνική πραγματικότητα. Στον «Χτίστη», από τις πιο πολιτικές του ταινίες, ο Κισλόφσκι κάνει το πορτρέτο ενός άνδρα που απαρνείται την κομματική του καριέρα, ενώ στο «Νοσοκομείο» ανατέμνει το σύστημα υγείας.
Ο "πατέρας" του ντοκιμαντέρ
Ο Ολλανδός Γιόρις Ίβενς (1898-1989), θεωρείται ο πατέρας της τέχνης του ντοκιμαντέρ: γύρισε περισσότερες από ογδόντα ταινίες σε πάνω από είκοσι χώρες.
Από τον ισπανικό εμφύλιο ως τα πρώτα βήματα της ΕΣΣΔ στον σοσιαλισμό, από την ιαπωνική εισβολή στην Κίνα ως τον πόλεμο του Βιετνάμ, από τον μετασχηματισμό της Κίνας του Μάο ως την επαναστατημένη Κούβα του Κάστρο, ο Ίβενς δήλωνε πάντα παρών στα μεγάλα γεγονότα του 20ου αιώνα.
Η τέχνη του τον έφερε κοντά σε θρυλικές προσωπικότητες, όπως τους Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ντμίτρι Σοστακόβιτς, Ρόμπερτ Κάπα, Τζον Γκρίερσον, Φράνκλιν Ρούζβελτ, Χο Τσι Μινχ και Σαλβαδόρ Αλιέντε κ.α..
Παράλληλα, ο Ολλανδός δημιουργός έδωσε φωνή σε εκατομμύρια ανώνυμους εργάτες, αγρότες, στρατιώτες και αγωνιστές.
Από το πλούσιο έργο του μπορούμε να θυμηθούμε ενδεικτικά ορισμένες ταινίες: την «Ιndonesia calling», με την οποία είχε τολμήσει να πάει κόντρα στην αποικιοκρατική λογική της Ολλανδίας, προβάλλοντας τον απελευθερωτικό αγώνα των Ινδονησίων.
Μαζί με τη σύζυγό του, τη σκηνοθέτιδα Μαρσελίν Λορεντάν είχε καταγράψει συγκλονιστικές σκηνές και από τον πόλεμο στο Βιετνάμ («The 17th Parallel»).
Στο έργο του «The Spanish earth», αποκάλυψε το πραγματικό πρόσωπο του Ισπανικού εμφυλίου και στο «Τhe four hundred million» τάχθηκε υπέρ των Κινέζων στον κινεζοιαπωνικό πόλεμο. Λίγο πριν το θάνατό του τιμήθηκε με το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας για το σύνολο του έργου του.
