Ήρθε το τέλος της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς;

Εκλογικές απώλειες και σκάνδαλα παρασύρουν το ΕΛΚ
Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2021 11:15
UPD:11:32
REUTERS/LISI NIESNER
A- A A+

Ελίζα Καραγιώργη
[email protected]

Σε ένα άτυχο διάστημα 13 ημερών, η κυρίαρχη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης - το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα - είδε την πιο έμπειρη ηγέτιδά της, Άνγκελα Μέρκελ, να αποχωρεί από τα δρώμενα και το νέο αστέρι του ΕΛΚ, Σεμπάστιαν Κουρτς, να «προσκρούει απότομα στη γη», όπως αναφέρει το Politico.

Με την κ. Μέρκελ να μην διεκδικεί άλλη θητεία, η Χριστιανοδημοκρατική της Ένωση υπέστη ήττα στις ομοσπονδιακές εκλογές της 26ης Σεπτεμβρίου -οι τελευταίες σε μια σειρά αποτυχιών- που σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή συμμαχία κεντροδεξιών και συντηρητικών κομμάτων θα χάσει σχεδόν σίγουρα τον έλεγχο του μεγαλύτερου βραβείου της, τη γερμανική κυβέρνηση.

Το ΕΛΚ, που κυριαρχεί στην πολιτική της ΕΕ για δεκαετίες, παραμένει η μεγαλύτερη παράταξη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μαθήτρια της σχολής της κ. Μέρκελ, εξακολουθεί να ασκεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ωστόσο, το ΕΛΚ διεκδικεί επί του παρόντος μόλις εννέα από τις 27 έδρες των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων γύρω από το τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Ίσως, σε ένα ακόμη «σοκ», εάν σχηματιστεί μια νέα κυβέρνηση υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών στο Βερολίνο, όπως είναι ευρέως αναμενόμενο, η δυτικότερη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα με συντηρητικό ηγέτη θα είναι η Λιουμπλιάνα.

Είναι μια εκπληκτική στροφή για ένα κόμμα που είχε ελέγξει προηγουμένως κάθε ένα από τα μεγαλύτερα μέλη της ΕΕ: ​​Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία. «Τώρα, δεν έχουμε κανέναν από τους Big Five», παραπονιέται ένας από τους έμπιστους του ΕΛΚ.

Τα τελευταία χρόνια, το κόμμα πιέζεται όλο και περισσότερο στα δεξιά, από πιο ακραίους λαϊκιστές και εθνικιστές, και στα αριστερά από φιλελεύθερους και κυρίως τους Πράσινους, που προωθούνται από ανησυχίες για την κλιματική αλλαγή.

Η αποχώρηση της κ. Μέρκελ μετά από 16 χρόνια στο τιμόνι της μεγαλύτερης, ισχυρότερης χώρας-μέλους της ΕΕ είχε ήδη θέσει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του ΕΛΚ να παραμείνει ως η πιο επιδραστική κύρια δύναμη στις Βρυξέλλες.

Αλλά η αιφνιδιαστική παραίτηση του κ. Κουρτς το Σάββατο, στο επίκεντρο του επιδεινούμενου σκανδάλου διαφθοράς, έχει στερήσει από το ΕΛΚ τον ηγέτη που πολλοί έμπειροι θεωρούσαν ως το μοντέλο του κόμματος για να ανακτήσει το ενδιαφέρον και τη φαντασία των Ευρωπαίων ψηφοφόρων.

«Μπορούμε… να χάσουμε ψηφοφόρους τόσο από το είδος του δεξιού… λαϊκιστικού κινήματος που μπορεί να προσελκύσει μερικούς από τους πρώην ψηφοφόρους μας, αλλά ταυτόχρονα, οι σύγχρονοι άνθρωποι στις αστικές πόλεις μπορούν να πάνε σε ένα ανανεωτικό κόμμα κεντρώο ή φιλελεύθερο κόμμα από την ομάδα Renew Europe, ή στους Πράσινους, ή οπουδήποτε αλλού», δήλωσε ανώνυμα στέλεχος του ΕΚΤ στο Politico.

Ο Κουρτς, ο οποίος ήταν μόλις 31 ετών όταν έγινε για πρώτη φορά καγκελάριος το 2017, κατάφερε να μεσολαβήσει σε έναν συνασπισμό για τη δεύτερη κυβέρνησή του μεταξύ του Αυστριακού Λαϊκού Κόμματος (PVP) και των Πρασίνων, κάτι που άλλοι συντηρητικοί ήλπιζαν ότι θα ήταν ένα μαγικό ελιξίριο.

«Φυσικά, πολλοί από εμάς έχουμε πραγματικά κοιτάξει τον Σεμπάστιαν Κουρτς, όπως ξέρετε, θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος να το κάνουμε;» είπε το μέλος του ΕΛΚ του Βορρά. «Να είστε σκληροί απέναντι στη μετανάστευση και σε αυτά τα θέματα που είναι σημαντικά για πολλούς ψηφοφόρους, αλλά ταυτόχρονα δείχνουν ότι είστε σύγχρονοι, είστε προοδευτικοί. Λαμβάνετε σοβαρά υπόψη την κλιματική αλλαγή, για παράδειγμα - έτσι φυσικά, η παραίτησή του και η συζήτηση για αυτόν είναι προβληματική ».

Μεταξύ αυτών που είδαν τον Κουρτς ως μοντέλο ήταν ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο βετεράνος Γερμανός βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που επενεξελέγη την Τετάρτη, όχι ομόφωνα, ως επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΕΛΚ, και ο οποίος έχει δηλώσει την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος πρόεδρος το πανευρωπαϊκό κόμμα.

«Θα ήθελα να εφαρμόσω κάτι παρόμοιο σε όλη την Ευρώπη με αυτό που κατάφερε να κάνει ο Σεμπάστιαν Κουρτς με το Λαϊκό Κόμμα στην Αυστρία, δηλαδή να κάνει τα λαϊκά κόμματα ανθεκτικά στο μέλλον», είπε ο Βέμπερ σε ερωτήσεις και απαντήσεις τον περασμένο μήνα στην αυστριακή εφημερίδα Die Presse. «Πρέπει να ξεσπάσουμε και να δώσουμε νέες δημιουργικές προφορές, να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο λαϊκό κόμμα για την Ευρώπη».

Ο Βέμπερ ως σύμβολο προβλημάτων

Εν τω μεταξύ, ο Βέμπερ, παρά τη συντριπτική επανεκλογή του την Τετάρτη, θεωρείται από ορισμένα μέλη του ΕΛΚ ως σύμβολο των προβλημάτων του κόμματος και όχι ως κλειδί για την αναβίωσή του.

Ο Βαυαρός ήταν ο επικεφαλής υποψήφιος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2019, μόνο που απορρίφθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Επέστρεψε στη θέση του ως επικεφαλής της ομάδας και αναμενόταν ευρέως ότι θα ήταν ο υποψήφιος του κόμματος για πρόεδρος του Κοινοβουλίου το 2022, βάσει μιας συμφωνίας που προέβλεπε τη μετάβαση της θέσης στο ΕΛΚ από τους σοσιαλιστές.

Όμως, τον περασμένο μήνα ο Βέμπερ δήλωσε ότι δεν ήθελε πλέον τη θέση και αντ 'αυτού θα αναζητούσε την προεδρία του πανευρωπαϊκού κόμματος για να αντικαταστήσει τον Ντόναλντ Τουσκ, τον πρώην Πολωνό πρωθυπουργό και πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο οποίος ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι θα παραιτηθεί από Πρόεδρος του ΕΛΚ και θα επιστρέψει στην εθνική πολιτική.

Αρκετά μέλη του ΕΛΚ στις Βρυξέλλες δήλωσαν ότι ο Βέμπερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι σοσιαλιστές δεν σχεδίαζαν να σεβαστούν τη συμφωνία κατανομής εξουσίας από το 2019 και ότι πιθανότατα θα χάσει έναν αμφισβητούμενο αγώνα για την προεδρία του Κοινοβουλίου.

Επιμένοντας στη διατήρηση της ηγετικής θέσης της ομάδας καθώς και στην αναζήτηση της προεδρίας του κόμματος, αυτά τα μέλη του ΕΛΚ είπαν ότι ο Βέμπερ έβαζε τόσο τα προσωπικά του συμφέροντα πάνω από αυτά του κόμματος όσο και εμπόδιζε την εμφάνιση νέας ηγεσίας.

Ενώ η κεντροδεξιά Ευρώπη θέλει να ξανακερδίσει τον έλεγχο της κυβέρνησης στη Βαρσοβία και τα μέλη της ελπίζουν ότι ο Τουσκ θα τους βοηθήσει να το κάνουν αυτό, η παραίτησή του μετά από μόλις ενάμιση χρόνο ως πρόεδρος του ΕΛΚ τροφοδότησε μια οξεία αίσθηση ότι το κόμμα ήταν σε μεγάλο βαθμό χωρίς πηδάλιο , και στερείται ικανοποιητικής ηγεσίας.

«Ρωμαϊκά ερείπια»

Οι αντιφάσεις της ομάδας ΕΛΚ και ο αγώνας της να προβάλει τον εαυτό της ως μοντέρνο κόμμα εμφανίστηκαν στο φως σε μια πρόσφατη συνάντηση στη Ρώμη, στην οποία εμφανίστηκε ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος τώρα είναι ευρωβουλευτής, τραγουδώντας επαίνους της Χριστιανοδημοκρατίας μέσω τηλεοπτικής ομιλίας.

Μια παραδοσιακά μεγάλη αντιπροσωπεία στο ΕΛΚ, η ιταλική Forza Italia έχει τώρα μόνο εννέα ευρωβουλευτές και υπάρχει συνεχής εικασία ότι το κόμμα προσπαθεί να παρασύρει τα μέλη της Λίγκας στις τάξεις του ΕΛΚ.

«Προσποιούμαστε ότι το ΕΛΚ εξακολουθεί να υπάρχει στην Ιταλία», δήλωσε ένας από τους ευρωβουλευτές του κόμματος.

Σε μια συγκέντρωση του Λαϊκού Κόμματος της Ισπανίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα στην πόλη της Βαλένθια, οι κύριοι μη Ισπανοί σταρ που είχαν κληθεί να ενταχθούν στον επικεφαλής του κόμματος Πάμπλο Κασάδο ήταν ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Κουρτς-τα υποτιθέμενα πρόσωπα του μέλλοντος του ΕΛΚ.

Τελικά, ωστόσο, ο Κουρτς δεν μπόρεσε να παρευρεθεί λόγω του βαθύτερου σκανδάλου διαφθοράς στην Αυστρία. «Είναι υπέροχο να βλέπεις τόσους πολλούς από εσάς εδώ: παθιασμένοι με το κόμμα σας, με το μέλλον σας,  παθιασμένοι με τη χώρα σας », είπε ο Μητσοτάκης στην έναρξη της ομιλίας του, προσθέτοντας:« Σεμπάστιαν, είναι κρίμα που δεν μπορούσες να είσαι εδώ μαζί μας ».

Αντ 'αυτού, ο Κουρτς έστειλε μια δήλωση βίντεο, η οποία, για κάποιο μυστηριώδη λόγο, διακόπηκε από τη μουσική καθώς μιλούσε για τη μετανάστευση-ένα ζήτημα για το οποίο οι σκληρές απόψεις του δεν έχουν απήχηση τόσο στην Ισπανία, μια μεθοριακή χώρα πρώτης γραμμής που έχει από καιρό ζητήσει περισσότερη «αλληλεγγύη» από τα εσωτερικά κράτη μέλη.

Η παραίτηση του Κουρτς διατήρησε τον συνασπισμό του και τον έλεγχο του κόμματός του στην κυβέρνηση και ορισμένα μέλη του ΕΛΚ δήλωσαν ότι περίμεναν ότι το αγόρι θα αναρωτιόταν για την αυστριακή πολιτική τελικά θα επέστρεφε. Άλλοι όμως είπαν ότι θα μπορούσε κάλλιστα να ενταχθεί στις τάξεις των πρώην αστέρων του ΕΛΚ, των οποίων η φήμη έχει πλέον αμαυρωθεί, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος καταδικάστηκε πρόσφατα για υπέρβαση των ορίων δαπανών κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης προεδρικής εκστρατείας του 2012, και του πρώην πρωθυπουργού της Ισπανίας Χοσέ Μαρία Αθνάρ.

Ορισμένοι αξιωματούχοι του ΕΛΚ δήλωσαν ότι υπάρχει περισσότερο από αρκετός χρόνος από τώρα έως τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του 2024 για να ανακάμψει το κόμμα, συμπεριλαμβανομένων σε πολλές από τις μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ.

Σε αναζήτηση ηγετών

Ενώ η Ελλάδα δεν θεωρείται προπύργιο του συντηρητισμού, αναφέρει στην ανάλυσή του το Politico, ειδικά όχι με τη γερμανική έννοια του όρου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρείται ότι έχει κάποιες δυνατότητες ως φορέας του ΕΛΚ λόγω της σχετικής πολιτικής του ασφάλειας (δεν αντιμετωπίζει εκλογές μέχρι το 2023) και το επιχρυσωμένο βιογραφικό του, το οποίο περιλαμβάνει πτυχίο από το Χάρβαρντ. Μιλά επίσης Γερμανικά και είναι εξαιρετικά κοντά στον Αντιπρόεδρο της Επιτροπής Μαργαρίτη Σχοινά, ο οποίος είναι Έλληνας και ένας από τους πιο σημαντικούς παίκτες του ΕΛΚ στις Βρυξέλλες.

Άλλοι συντηρητικοί ηγέτες με φιλοδοξίες σε ολόκληρη την ήπειρο περιλαμβάνουν τον Κροάτη πρωθυπουργό Αντρέι Πλένκοβιτς, ο οποίος τώρα βρίσκεται στη δεύτερη θητεία του. Αλλά απεικονίζει επίσης τις προκλήσεις του κόμματος όταν ένας από τους λίγους υποψηφίους που θεωρήθηκε διαθέσιμος για μια κορυφαία θέση το 2024 προέρχεται από μια χώρα που δεν είναι ακόμη μέλος της ταξιδιωτικής ζώνης Σένγκεν χωρίς βίζα ή του κοινού νομίσματος του ευρώ.

Πολλά βλέμματα είναι στραμμένα προς τη Γαλλία, η οποία φαίνεται να είναι μία από τις τελευταίες ελπίδες του ΕΛΚ για να ανακτήσει την εξουσία σε μια μεγάλη δυτικοευρωπαϊκή χώρα, αν και αυτό φαίνεται μακριά ακόμα.

Ορισμένοι στην ομάδα του ΕΛΚ ελπίζουν ότι ο Μισέλ Μπαρνιέ, ο πρώην διαπραγματευτής του Brexit, είναι ένας από αυτούς τους προεδρικούς υποψηφίους, που μπορεί να στρέψει τις φιλοδοξίες του στην ηγεσία του πανευρωπαϊκού κόμματος εάν δεν κερδίσει στη Γαλλία.

Μεταξύ θλίψης και παραίτησης

Εν τω μεταξύ, η διάθεση μέσα στο κόμμα φαίνεται να κυμαίνεται μεταξύ θλίψης και παραίτησης. Ορισμένα μέλη του κόμματος λένε ότι το ΕΛΚ πρέπει να πάρει τα διδάγματα των πρόσφατων εκλογικών απωλειών και να κινηθεί γρήγορα για να επανεφεύρει τον εαυτό του, ενώ άλλα εκφράζουν σιγουριά ότι, όσο άσχημα και αν φαίνονται τα πράγματα αυτή τη στιγμή, το εκκρεμές θα γυρίσει προς το κέντρο αρκετά σύντομα.

«Είναι φυσιολογικό, αυτοί είναι κύκλος», είπε ένας έμπιστος του ΕΛΚ. Το Insider παρομοίασε τις τρέχουσες δυσκολίες του κόμματος με τη «διέλευση της ερήμου» και είπε ότι είχε επιβιώσει από τέτοιες άγονες εκτάσεις πριν. Είπαν ότι το ΕΛΚ πρέπει να συγκρατηθεί καθώς η μοίρα του κόμματος και ολόκληρης της ΕΕ ήταν συνυφασμένες.

«Εάν το ΕΛΚ διαλυθεί, θα είναι ένα θανατηφόρο πλήγμα για το ευρωπαϊκό εγχείρημα», τόνισε στο Politico το ίδιο άτομο.

Θεωρεί ωστόσο ότι κόμμα πρέπει να βρει έναν τρόπο εκσυγχρονισμού. «Είμαστε σταθεροί. Μπορούμε να κυβερνήσουμε. Είμαστε φιλοευρωπαίοι. Φυσικά, πρέπει να κρατήσετε αυτά τα πράγματα », είπε αυτό το μέλος. «Αλλά νομίζω ότι πρέπει να γίνουμε λίγο πιο θελκτικοί από ότι είμαστε.

«Εννοώ», πρόσθεσε. «Είμαστε βαρετοί».

Προτεινόμενα για εσάς



Δημοφιλή